Enkele citaten

Wolfgang Pauli

“Das ist nicht nur nicht richtig, es ist nicht einmal falsch!”

Richard Feyman

“I can live with doubt, and uncertainty, and not knowing. I think it’s much more interesting to live not knowing than to have answers which might be wrong. I have approximate answers, and possible beliefs, and different degrees of certainty about different things, but I’m not absolutely sure of anything, and in many things I don’t know anything about, such as whether it means anything to ask why we’re here, and what the question might mean. I might think about a little, but if I can’t figure it out, then I go to something else. But I don’t have to know an answer. I don’t feel frightened by not knowing things, by being lost in a mysterious universe without having any purpose, which is the way it really is, as far as I can tell, possibly. It doesn’t frighten me.”

 Steven Novella

In de podcast – The Skeptics Guide #292 op 16 Februari 2011 geeft Steven Novella antwoord op mensen die een anti-wetenschappelijk standpunt verwoorden, mensen die b.v. zeggen zoals “We don’t need science to tell us what to believe” of “Why do we need science to validate something?”.

Steven geeft dan het volgende antwoord:

What do you think science is?

There is nothing magical about science. It is simply a systematic way for carefully and thoroughly observing nature and using consistent logic to evaluate results. So which part of that exactly do you disagree with? Do you disagree with being thorough? Using careful observation? Being systematic? Or using consistent logic?”

Dogmatisme

Tijdens het joggen luister ik eigenlijk nagenoeg nooit meer naar muziek, ik luister altijd naar podcasts, in dit geval de “Skepicts Guide To The Universe”. Daar werd een definitie van dogmatisme gegeven die mij wel aanspraak en die ik even niet wil vergeten, vandaar deze blog.

Iemand is dogmatisch in zijn denken als hij gelooft dat zijn meningen feiten zijn.

Om het verschil tussen mening en feit weer te geven heb ik ook even in de Van Dale gekeken.

Mening: manier waarop je over een bep. zaak denkt

Feit:
1. daad, handeling
2. gebeurtenis of omstandigheid waarvan de werkelijkheid vaststaat: in feite feitelijk

Dogmatisch:
1. op een dogma gegrond
2. geen tegenspraak duldend; rechtlijnig

Dogma: vastomlijnde, aan geen discussie meer onderhevige leerstelling

Ik kon het natuurlijk niet laten om even op Wikipedia te kijken, waar dan staat:

Dogmatisme is de meer algemene duiding voor een overtuiging of houding waarbij iemand niet meer in staat is zijn opinies te herzien op grond van nieuwe informatie. Het begrip “dogmatisme” impliceert dat iemand zijn overtuigingen op een onnadenkende en conformistische manier hanteert zonder de fundamenten daarvan in vraag te willen stellen. Dogmatisme wordt als onverenigbaar gezien met een wetenschappelijke en/of rationele ingesteldheid, waar zelfcorrectie intrinsiek deel van uit maakt.

Complot theoretici

Een van de redenen om een blog op te zetten is die kleine stukjes tekst die men wel eens ergens leest vast te leggen op een manier waarop ze makkelijk terug te vinden zijn.

Ik weet niet meer precies waar ik onderstaande gevonden heb maar ik vond het de moeite waard om het in een notitieboekje op te schrijven.

Hoe redeneren complot theoretici:

  • Wanneer iemand met een bewijs van het tegengestelde voor je neus staat zeg je dat het gefabriceerd is.
  • Wanneer een expert een uitspraak doet die je complot theorie tegenspreekt zeg je dat diegene geld heeft ontvangen om die uitspraak te doen.
  • Wanneer – iedereen – een bepaalde (andere) mening heeft zeg je dat – zij er allemaal bijhoren -.

Kort samengevat: Alle ontkrachtende bewijzen zijn onderdeel van het complot.

Cognitieve Dissonantie

Een van de vragen waarmee men wel eens worstelt, is waarom het lijkt of sommige mensen zo hun best doen om feiten te ontkennen.  Het fenomeen staat in de psychologie bekend als cognitieve dissonantie.  Een mooie compacte definitie kwam ik laatst in het NWT magazine tegen (December 2012, p. 23).

Cognitieve dissonantie is de psychologische spanning die ontstaat wanneer je de mening niet wordt onderbouwd door de feiten. Deze spanning kun je op twee manieren verminderen; ofwel door je mening te herzien, ofwel door de feiten weg te rationaliseren.

Een persoon met een overtuiging is moeilijk op andere gedachten te brengen. Vertel hem dat jet het niet met hem eens bent, en hij zal zich afkeren. Toon hem feiten of grafieken en hij zal je bronnen in twijfel trekken. Spreek hem aan op zijn logisch denkvermogen en hij zal niet in staat zijn je punt te zien.

Recentelijk heb ik iets soortgelijks meegemaakt.

Typerende koppen wetenschapsnieuws

Luisterende naar een van mijn favoriete podcasts (The Skeptics Guide to the Universe, Episode #578 – 06/08/2016) kwam even ter sprake hoe de (meer populaire) pers op een nogal typerende manier nieuws uit de wetenschap presenteert. De aanleiding was de recente “ophef” in het nieuws dat het “mysterie van het vrouwelijke orgasme mogelijk opgelost was”. De zeer herkenbare observatie van Steven Novella (het is de moeite waard om zijn blog regelmatig te bezoeken) was dat de pers zeer vaak gebruikt maakt van dezelfde koppen en ook een nogal typerende verhaalopbouw.

De typerende koppen vallen vaak grofweg onder de volgende thema’s:

  • Wetenschappers staan perplex of zijn overrompeld door …
  • Er is grote onenigheid tussen wetenschappers over …..
  • Wetenschappelijk mysterie opgelost …..

De opbouw van het item verloopt vaak ook via een nogal herkenbare boog. Eerst wordt overdreven hoeveel we nog niet weten en nadat het item naar voren is gebracht wordt overdreven hoeveel we nu bijgeleerd hebben.

Waarheidsvinding

In een buitengewoon lezenswaardig artikel van Kees Kraaijeveld getiteld “Weggepoetste Waarheid” in de Volkskrant van 8 oktober 2016 wordt de stelling verdedigd dat het streven naar de waarheid een cruciaal ingrediënt is voor beschaafd samenleven. Helaas lijkt het zoeken en vinden van waarheden in onze maatschappij er steeds minder toe te doen. In het artikel wordt ook een aantal adviezen gegeven die men zelf kan hanteren om de waarheid te ontdekken en waarheidsvinding te verdedigen.

Wat kunt U zelf doen?

  1. Onderstreep het belang van waarheid en waarheidsvinding
  2. Strijd tegen onwaarheden
  3. Neem niets voor waar aan zonder onderbouwing
  4. Zoek actief naar tegenbewijs
  5. Bestrijdt relativisme
  6. Trek niet zonder reden de waarheden van experts in twijfel
  7. Bestrijdt cynisme
  8. Zoek actief naar feiten en onderbouw ze zo cijfermatig mogelijk
  9. Heb oog voor de kwaliteit van informatie
  10. Heb oog voor de kwaliteit van de bron van informatie
  11. Verdedig experts en hun instituten
  12. Accepteer geen leugens van politici
  13. Stem nooit op politici die liegen
  14. Maak consequent onderscheid tussen feiten en meningen
  15. Streef naar waarheid, streef naar consensus over de feiten
  16. Neem nooit genoegen met “ook een mening

The Skeptics Guide To The Universe: Your escape to reality.

Ik heb er geen geheim van gemaakt op dit blog dat ik een groot voorstander ben van kritisch denken en daarom lid geworden ben van de Nederlandse Vereniging tegen de Kwakzalverij  en  het Nederlandse Skepsis ww.skepsis.nl/) (in Belgie is er Skepp. Uiteraard luister ik ook naar podcasts op dit gebied en een van de betere is het Amerikaanse – The Skeptics Guide to the Universe:  Your Escape to Reality –. De SF kenners onder ons kunnen deze titel wel aanvoelen, het is een persiflage op Douglas Adams – Hitchhikers Guide to the Universe -.  Op basis van deze titel zou men al kunnen vermoeden dat humor en zelfspot niet geschuwd worden in deze podcast en na al enkele jaren een trouwe luisteraar te zijn kan ik dit alleen maar beamen.

De podcats kan het best omschreven worden al seen wekelijkse talkshow waarin men het laatste nieuws bediscussieerd dat gerelateerd is aan het paranormale, de rafelranden van de wetenschap controversiële claims die wetenschappelijk bekeken worden. De podcast wordt geproduceerd door de –  New England Skeptical Society – in samenwerking met de  –James Randi Educational Foundation(JREF) –. James Randi neemt soms als gast deel aan deze podcast.

Elke podcast duurt 70 – 80 min en hanteert een min of meer vaste structuur:
This Day in Skepticism: wat is gedenkwaardig aan de dag dat de podcast gemaakt wordt.
News Items:   het laatste nieuws wordt bediscussieerd.
Who’s That Noisy : een quiz waaraan de luisteraars deel kunnen nemen. Er wordt een geluidsfragment afgespeeld en de luisteraars moeten raden welk geluid dat is.
Questions and E-mails: spreekt voor zich.
Science or Fiction: een quiz waaraan de panelleden deelnemen. 3 of 4 samenvattingen van wetenschappelijke publicaties worden gepresenteerd. Een daarvan is echter verzonnen. De panelleden moeten zien te achterhalen welke.
Quote of the Week : als afsluiting krijgt men een memorabele quote te horen.

Het panel is opgebouwd uit een vast team: Steven Novella , Robert Novella , Cara Santa Maria, Rebecca Watson (al een tijd niet meer gehoord), Evan Bernstein en Jay Novella  alhoewel er ook vaak een gast deelneemt.  Alle panelleden zijn ook actief met andere activiteiten op sceptisch gebied (blogs, etc.).

Een aanrader voor eenieder die scepticisme onderschrijft.

Scheermes van Hanlon

Het scheermes van Hanlon (of Hanlons scheermes) luidt:

“Never attribute to malice what can be adequately explained by stupidity”

Vertaling: “Schrijf nooit aan kwade opzet toe wat afdoende verklaard kan worden door domheid.”

Het is een van de betere argumenten die men  tegen complottheorie denkers kan gebruiken. Deze vergroten nogal kleine onduidelijkheden of foutjes in officiële berichtgeving.

Soms vraag je je af of ze wel eens in het bedrijfsleven on voor de overheid gewerkt hebben. Hoe moeilijk het niet is om alle neuzen dezelfde kant te laten opgaan.

De “80% is goed genoeg” regel

Vandaag hoorde ik tijdens een lezing op mijn werk een leuk en correct tegenargument tegen een van die 80/20 regels die managers graag (tegen je) gebruiken als je je werk goed probeert te doen.

Men claimt dat in de dagelijkse praktijk te veel tijd verloren gaat als men zijn  werk voor 100% goed probeert te doen. Vooral de laatste 20% kost de meeste tijd. Er wordt overlegd, gewikt en gewogen om die laatste 20% maar goed te krijgen. Dat is eeuwig zonde. Vaak is 80% al meer dan voldoende. Die laatste 20% verbeter je tijdens het proces.

Als het eenmaal zover is dat we mensen kunnen klonen, kan men zich echter beter niet aan deze regel houden. Onze genen komen voor ongeveer 98% overeen met zowel de bonobo als de chimpansee. Het moge dus duidelijk zijn dat we  als we ons met dit soort  technieken bezig houden we  beter niet volstaan met het volgen van dit soort regels en dat een accuraatheid van nagenoeg 100% een vereiste is. Als je de laatste 20% tijdens het proces wilt verbeteren ben je al te laat.

Je kloon zou er dan zoals hierbeneden weergegeven kunnen uitzien, ge-deëvolueerd naar een Homo habilis die  2.2 miljoen jaar geleden op de aarde rondliep.