The Skeptics Guide To The Universe: Your escape to reality.

Ik heb er geen geheim van gemaakt op dit blog dat ik een groot voorstander ben van kritisch denken en daarom lid geworden ben van de Nederlandse Vereniging tegen de Kwakzalverij  en  het Nederlandse Skepsis ww.skepsis.nl/) (in Belgie is er Skepp. Uiteraard luister ik ook naar podcasts op dit gebied en een van de betere is het Amerikaanse – The Skeptics Guide to the Universe:  Your Escape to Reality –. De SF kenners onder ons kunnen deze titel wel aanvoelen, het is een persiflage op Douglas Adams – Hitchhikers Guide to the Universe -.  Op basis van deze titel zou men al kunnen vermoeden dat humor en zelfspot niet geschuwd worden in deze podcast en na al enkele jaren een trouwe luisteraar te zijn kan ik dit alleen maar beamen.

De podcats kan het best omschreven worden al seen wekelijkse talkshow waarin men het laatste nieuws bediscussieerd dat gerelateerd is aan het paranormale, de rafelranden van de wetenschap controversiële claims die wetenschappelijk bekeken worden. De podcast wordt geproduceerd door de –  New England Skeptical Society – in samenwerking met de  –James Randi Educational Foundation(JREF) –. James Randi neemt soms als gast deel aan deze podcast.

Elke podcast duurt 70 – 80 min en hanteert een min of meer vaste structuur:
This Day in Skepticism: wat is gedenkwaardig aan de dag dat de podcast gemaakt wordt.
News Items:   het laatste nieuws wordt bediscussieerd.
Who’s That Noisy : een quiz waaraan de luisteraars deel kunnen nemen. Er wordt een geluidsfragment afgespeeld en de luisteraars moeten raden welk geluid dat is.
Questions and E-mails: spreekt voor zich.
Science or Fiction: een quiz waaraan de panelleden deelnemen. 3 of 4 samenvattingen van wetenschappelijke publicaties worden gepresenteerd. Een daarvan is echter verzonnen. De panelleden moeten zien te achterhalen welke.
Quote of the Week : als afsluiting krijgt men een memorabele quote te horen.

Het panel is opgebouwd uit een vast team: Steven Novella , Robert Novella , Cara Santa Maria, Rebecca Watson (al een tijd niet meer gehoord), Evan Bernstein en Jay Novella  alhoewel er ook vaak een gast deelneemt.  Alle panelleden zijn ook actief met andere activiteiten op sceptisch gebied (blogs, etc.).

Een aanrader voor eenieder die scepticisme onderschrijft.

Scheermes van Hanlon

Het scheermes van Hanlon (of Hanlons scheermes) luidt:

“Never attribute to malice what can be adequately explained by stupidity”

Vertaling: “Schrijf nooit aan kwade opzet toe wat afdoende verklaard kan worden door domheid.”

Het is een van de betere argumenten die men  tegen complottheorie denkers kan gebruiken. Deze vergroten nogal kleine onduidelijkheden of foutjes in officiële berichtgeving.

Soms vraag je je af of ze wel eens in het bedrijfsleven on voor de overheid gewerkt hebben. Hoe moeilijk het niet is om alle neuzen dezelfde kant te laten opgaan.

De “80% is goed genoeg” regel

Vandaag hoorde ik tijdens een lezing op mijn werk een leuk en correct tegenargument tegen een van die 80/20 regels die managers graag (tegen je) gebruiken als je je werk goed probeert te doen.

Men claimt dat in de dagelijkse praktijk te veel tijd verloren gaat als men zijn  werk voor 100% goed probeert te doen. Vooral de laatste 20% kost de meeste tijd. Er wordt overlegd, gewikt en gewogen om die laatste 20% maar goed te krijgen. Dat is eeuwig zonde. Vaak is 80% al meer dan voldoende. Die laatste 20% verbeter je tijdens het proces.

Als het eenmaal zover is dat we mensen kunnen klonen, kan men zich echter beter niet aan deze regel houden. Onze genen komen voor ongeveer 98% overeen met zowel de bonobo als de chimpansee. Het moge dus duidelijk zijn dat we  als we ons met dit soort  technieken bezig houden we  beter niet volstaan met het volgen van dit soort regels en dat een accuraatheid van nagenoeg 100% een vereiste is. Als je de laatste 20% tijdens het proces wilt verbeteren ben je al te laat.

Je kloon zou er dan zoals hierbeneden weergegeven kunnen uitzien, ge-deëvolueerd naar een Homo habilis die  2.2 miljoen jaar geleden op de aarde rondliep.

What’s the harm?

Een van die argumenten die men redelijk vaak naar het hoofd geslingerd krijgt als men kritiek levert op kwakzalverij (ook wel `alternatieve geneeskunde’ genoemd) is `baat het niet dan schaad het niet’ en `het kan toch geen kwaad’ (vaak wel met een vraagteken erachter). Soms schiet je dan we een voorbeeld te binnen (Sylvia Millenkamp)  maar het is lastig om een goed overzicht te krijgen over het kwaad dat kwakzalvers aanrichten. Bij het beluisteren van een oude podcast (Point of Inquiry) werd ik verwezen naar de website “What’s the harm” van Tim Farley. Op deze site zijn anekdotes verzameld die demonstreren wat er kan gebeuren als men zijn vermogen om kritisch te denken niet gebruikt. Volgens de site representeren deze anekdotes 670000 mensen die verwondingen hebben ondergaan of zelfs zijn gestorven.  Anekdotes vormen  geen bewijs hetgeen op de site  duidelijk uitgelegd wordt. Daar staat dat echter tegenover dat mensen die in kwakzalverij geloven vaak nagenoeg alleen kunnen praten in termen van anekdotes en dat anekdotes een effectievere manier van communiceren tussen mensen kan zijn (roddelen schijnt een door evolutie gevormde eigenschap van mensen te zijn).

Het enige probleem dat ik met deze site heb is dat er sinds 2008 geen nieuwe anekdotes zijn toegevoegd. Tim Farley is een nieuwe site begonnen genaamd `Skeptical Software Tools` die weliswaar ook interessante informatie bevat maar jammer genoeg geen anekdotes.

De basis van de geneeskrachtige werking van planten

Als ik aan kruiden dacht ging ik er van uit dat er wel een component zou inzitten die de geneeskrachtige werking zou kunnen verklaren. Dat deze benadering mogelijk iets te simplistisch was realiseerde ik me wel maar ik dacht er niet al te diep over na. Dat de werking van medicinale kruiden inderdaad iets complexer was werd me duidelijk toen ik het artikel van Arend Wakker doorlas (dat jammer genoeg een beetje te “new age” achtig begint). In dat artikel vat hij de belangrijkste principes kort maar krachtig samen.

Planten bezitten eigenschappen die ze geschikt maken als geneeskrachtige kruiden. Er gelden een paar algemene principes.

  • Planten zitten vol met bactericide en fungicide stoffen met antiseptische eigenschappen.
  • Plantensap is meestal zuur en werkt daarom samentrekkend op onze weefsels. Dit bevordert wonddichtende, bloedstelpende en bloeddrukverhogende eigenschappen.
  • Ons lichaam probeert vreemde stoffen zo snel mogelijk af te voeren: diuretische, laxerende en vomerende eigenschappen.

(“Vomerende” betekent “overgeven”)

Bron:
Arend Wakker; “Een -zeer korte – geschiedenis van medicinale planten”; NVOX; maart 2016; p. 150-152.